USA nieuws - Aanval op Irak
Maart 2003
Bush en Blair bespreken oorlog en
wederopbouw Irak, 27 maart
De Amerikaanse president Bush en de Engelse premier Blair zijn in het presidentiële buitenverblijf Camp David bijeengekomen om de vorderingen in de oorlog te bespreken. Ook overleggen ze over de wederopbouw van Irak na de val van het regime van Saddam Hussein. Het is de eerste keer dat de beide leiders elkaar ontmoeten sinds het uitbreken van de oorlog een week geleden.
Vooral Blair ziet een rol voor de VN weggelegd in het toekomstige Irak. Door te hameren op de inzet van de VN bij de wederopbouw van het Irak na Saddam Hussein kan hij onder de grote binnenlandse politieke druk uitkomen. Blair ligt al maanden onder vuur van onder meer een groot deel van zijn eigen Labourpartij. De kritiek richt zijn vooral op het ontbreken van een mandaat van de Veiligheidraad.
Eerder zei Blair al dat er een nieuwe VN-resolutie moet komen voor het tijdperk na Saddam Hussein. Rusland en Frankrijk zien echter weinig in zo'n resolutie omdat die de oorlog dan alsnog zou rechtvaardigen.
Coördinerende rol
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell liet gisteren weten dat de VS er op tegen is de controle van een toekomstige interim-regering in Irak aan de Verenigde Naties over te laten.
In een vergadering met leden van het Huis van Afgevaardigen stelde Powell dat "wij niet deze zware taak op ons hebben genomen om geen controle te hebben over hoe Irak zich in de toekomst zal ontwikkelen. Het zwaartepunt blijft liggen bij de coalitie".
Wel ziet Powell een "coördinerende rol" voor de VN weggelegd in het toekomstige civiele bestuur van Irak. Hij wil de VN niet geheel uitschakelen, omdat veel landen dan niet bereid zouden zijn om bij te dragen aan de wederopbouw van Irak.
De Amerikaanse plannen voor Irak direct na de val van Saddam Hussein voorzien naast een civiele overgangsregering op termijn in de eerste plaats in een militair bestuur. Dat moet het Irakese leger ontwapenen, aanslagen voorkomen en het uiteenvallen van het land tegengaan.
Honderden doden bij gevechten rond Najaf, 26 maart
Bij gevechten tussen Amerikaanse en Iraakse troepen in de buurt van de stad Najaf zijn afgelopen nacht mogelijk honderden Irakezen om het leven gekomen. Dat heeft het Pentagon laten weten. De schattingen lopen uiteen van honderdvijftig tot zeshonderdvijftig doden. Aan Amerikaanse zijde zouden geen slachtoffers zijn gevallen.
Militairen van het zevende cavalerie regiment werden ten oosten van Najaf onverwacht aangevallen met mortieren. Hoewel er tot dusver geen Amerikaanse doden zijn gemeld, is wel duidelijk dat er schade aan het materieel is. Zo zouden meerdere voertuigen verloren zijn gegaan. De gevechten zouden inmiddels voorbij zijn.
Het zevende cavalerie regiment maakt onderdeel uit van de Amerikaanse troepen die bezig zijn aan de opmars naar Bagdad. Het regiment bevindt zich momenteel op ongeveer honderdzestig kilometer van de Iraakse hoofdstad. Andere eenheden, zoals de derde infanterie divisie, zijn Bagdad op tachtig kilometer genaderd.
NasriyeAmerikaanse mariniers zeggen een ziekenhuis in Nasriye te hebben veroverd. In en rond het gebouw zijn 170 Irakezen aangehouden, die zowel uniformen als burgerkleding droegen. In het ziekenhuis werd een grote hoeveelheid wapens en munitie aangetroffen, alsmede ongeveer 3000 pakken die bescherming bieden tegen chemische wapens.
Het Iraakse verzet heeft de oprukkende mariniers veertig kilometer ten noorden van Nasriye tot staan gebracht. De militairen zijn gestrand in Ash Shatrah. De opmars van de coalitietroepen werd al vertraagd door de nog steeds voortrazende zandstormen. Daardoor waren enkele konvooien gestrand en reden sommige voertuigen bumper aan bumper.
Bij Nasriye zouden twee helikopters zijn vermist in de zandstorm. Volgens de voorspellingen kunnen de zandstormen nog wel even aanhouden.
Bagdad
Het persbureau Reuters meldt dat vanochtend veertig zware explosies zijn gehoord in de zuidelijke buitenwijken van Bagdad, waar naar wordt aangenomen de Republikeinse Garde is gelegerd. Ook zou er een explosie hebben plaatsgevonden in het centrum van de stad.
Boven het ministerie van Informatie, waarin ook het televisiestation is gevestigd, hing een grote rookwolk. De Arabische zender al-Jazeera meldde dat de Iraakse staatstelevisie uit de lucht was gehaald. Dat bericht blijkt niet te kloppen. Een Reuters-correspondent laat weten dat de staatszender vanmorgen normaal kon uitzenden. Het station zou alleen vannacht de uitzending hebben gestaakt. Berichten dat de Iraakse satelliet-tv tijdens het bombardement uitviel, worden wel door diverse bronnen bevestigd.
Kruisraketten
Volgens een Reuters-correspondent schudden de gebouwen in het centrum op hun grondvesten. Er zou geen afweergeschut te zien zijn geweest en de sirenes zouden niet zijn afgegaan, wat erop zou wijzen dat er kruisraketten zijn afgeschoten.
Ook Mosul zou sinds vanochtend weer onder vuur liggen Volgens al-Jazeera zijn er in de Noord-Iraakse stad sinds zonsopgang weer enkele zware explosies geweest.
Intussen blijven er berichten binnendruppelen dat de Republikeinse Garde chemische wapens zal gebruiken om de val van Bagdad te voorkomen. Zo liet minister van Defensie Rumsfeld weten dat er "flarden" informatie zijn die erop wijzen dat hoe dichter de coalitietroepen bij de Iraakse hoofdstad komen, hoe groter de kans wordt dat ze te maken zullen krijgen met een chemische aanval.
Zware bombardementen op rand van Bagdad, 25 maart
Coalitiebommenwerpers hebben maandagnacht weer zware aanvallen uitgevoerd op Bagdad. Volgens ooggetuigen werden bij de westelijke en zuidelijke rand van de Iraakse hoofdstad zeker zes zware explosies gehoord. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft laten weten dat Amerikaanse en Britse vliegtuigen maandag 1500 vluchten boven Irak hebben uitgevoerd.
De bombardementen lijken te zijn gericht op de Republikeinse Garde, de elitetroepen van Saddam Hussein. Het Pentagon heeft laten weten dat Amerikaanse helikopters de Iraakse troepen rondom Bagdad onder vuur nemen.
Zandstorm
Britse en Amerikaanse grondtroepen die oprukken naar Bagdad ondervinden felle weerstand van de Republikeinse Garde, de elitetroepen van Saddam Hussein. Het persbureau Reuters meldt dat de coalitietroepen Bagdad op zo'n tachtig kilometer zijn genaderd.
De Britten en Amerikanen ondervinden op weg naar Bagdad niet alleen tegenwerking van de Irakezen, maar ook van het weer. Dinsdagochtend is een felle zandstorm opgestoken, die het zicht tot vijfhonderd meter beperkt. De weersvoorspellingen geven aan dat de zandstorm nog erger zal worden. Daardoor kunnen de helikopters wellicht niet vliegen.
De Australische premier Howard voorspelt dat de slag om Bagdad zeer moeilijk zal worden. "De gevechten tegen de Republikeinse Garde bij Bagdad zullen zeer intensief en zeer moeilijk worden", aldus Howard.
Bij gevechten rond de stad Najaf is maandagavond een Amerikaanse militair gedood. Dat melden anonieme bronnen bij het Amerikaanse leger. De Amerikanen openden de jacht op de schutters en doodden daarbij twee Irakezen.
Basra
Ook uit de Noord-Iraakse stad Mosul komen berichten over zware bombardementen. De coalitietroepen daar zouden zich in de buurt van de grens met het Koerdische gebied bevinden.
In het zuiden moesten Britse troepen in Basra zich terugtrekken door het felle verzet van de Irakezen, zo meldt de BBC. Volgens de Arabische zender al-Jazeera hebben de troepen van Saddams oudste zoon Uday elf coalitietanks in brand gezet, twee Amerikaanse soldaten gevangen genomen en een gedood.
Weer zware luchtaanvallen op Bagdad, 24 maart
Amerikaanse en Britse troepen hebben vannacht opnieuw zware luchtaanvallen uitgevoerd op Bagdad. Correspondenten ter plaatse meldden de zwaarste explosies sinds het begin van de oorlog. Ook hoorden ze gevechtsvliegtuigen laag boven de stad. Het luchtalarm in de Iraakse hoofdstad zou niet afgegaan zijn. Het Iraakse afweergeschut kwam pas in actie na de eerste bominslagen.
De bommen kwamen neer in de wijk waar de regeringsgebouwen liggen. Een grote inslag was te horen bij het Iraakse ministerie van Planning. Dertig kruisraketten werden afgevuurd vanaf het oorlogsschip USS Roosevelt, dat in de Middellandse Zee ligt. Wat de doelen van de raketten waren, wilde kapitein Richard O'Hanlon niet zeggen.
Volgens een journalist is ook het Republikeins paleis van Saddam door een voltreffer geraakt. Een deel van de stroomvoorziening in Bagdad zou niet meer werken.
Ook Tikrit, de geboortestad van Saddam Hussein werd gebombardeerd. Volgens een Arabisch tv-station zijn daarbij vijf burgerdoden gevallen. Daarnaast kregen Basra en Mosul in het noorden van Irak luchtaanvallen te verduren.
Aan het begin van de nacht zijn vanaf de Britse militaire vliegveld Fairford B52's opgestegen. Deze vliegtuigen kunnen enorme hoeveelheden bommen en raketten vervoeren.
In de loop van de nacht is het luchtalarm afgegaan in Koeweit-Stad. Irak had een raket op Noord-Koeweit afgevuurd. Het projectiel werd onderschept door een Amerikaanse Patriot-raket.
Geallieerden rukken op in Zuid-Irak, 21 maart
Amerikaanse en Britse troepen hebben vandaag flinke progressie geboekt bij hun opmars in het zuiden van Irak. De grondoorlog werd gisteravond ingezet, onder dekking van de duisternis en vanuit de lucht gesteund door helikopters en vliegtuigen. Het massale offensief laat echter nog op zich wachten.
De eerste Amerikaanse militair is inmiddels bij de gevechtshandelingen omgekomen. Hij maakte deel uit van de grondtroepen die op weg zijn naar de olievelden van Rumeila in Zuid-Irak.
De belangrijke havenstad Umm Qasr, in het zuidelijkste puntje van Irak, is deels in handen van de geallieerden. De Irakezen hebben de nieuwe haven al prijs moeten geven en momenteel wordt slag geleverd om de 1,5 kilometer verderop gelegen oude haven. De Iraakse strijdkrachten leveren bij de Umm Qasr flinke tegenstand. Elders zou nauwelijks verzet geboden worden. Umm Qasr ligt op 50 kilometer van Basra, na Bagdad de grootste stad van het land.
Behalve
de nieuwe haven van Umm Qasar hebben Britse infanteristen het Iraakse
schiereiland Al-Faw ingenomen. Hiermee controleren de Amerikanen en
Britten de korte kustlijn van Irak. De Britse minister van Defensie
Hoon meldde dat circa 250 Iraakse militairen krijgsgevangen zijn
gemaakt.Basra is volgens de laatste berichten omsingeld door geallieerde troepen.
Verscheidene persbureaus hebben vanmorgen enorme explosies in de buurt van het centrum van de Iraakse olie-industrie. Bij de stad staan dertig oliebronnen in brand. De geallieerden en journalisten gaan ervan uit dat de Irakezen de olie-installaties in brand hebben gestoken.
Voorhoede
Meer westelijk was een voorhoede van het Amerikaanse leger vanochtend al 150 km opgerukt in de richting van Bagdad. De militairen hebben volgens een meereizende journalist geen tegenstand ontmoet en er zouden geen krijgsgevangenen zijn gemaakt. Amerikaanse en Britse militairen hopen binnen drie of vier dagen in de straten van Bagdad te staan. Dat heeft een woordvoerder van het Britse leger gezegd.
Een
journalist van het Arabischtalige tv-station al-Jazeera heeft
verschillende explosies gemeld in de Noord-Iraakse stad Mosul. Een uur
daarvoor was het luchtalarm afgegaan. De afgelopen nacht is Mosul
zwaar bestookt door de geallieerden. De oliestad kreeg zeker drie
aanvalsgolven te verduren die vooral op de buitenwijken leken gericht.
Over de gevolgen van de aanval is nog weinig bekend. Kirkuk
Volgens onbevestigde berichten hebben Amerikaanse militairen de olievelden bij Kirkuk ingenomen. Kirkuk is strategisch van groot belang voor het noordelijke front, allereerst voor de geallieerde opmars naar Bagdad; Kirkuk ligt op de noordelijke route naar de Irakese hoofdstad.
Ook kunnen de Amerikanen door een snelle verovering van de noordelijke olievelden voorkomen dat de Irakezen deze in brand steken. De inname van Kirkuk zou een opsteker zijn voor het moreel.
Omdat geallieerde vliegtuigen nog steeds niet door het Turkse luchtruim mogen vliegen als gevolg van gekissebis tussen Turkije en de VS over de voorwaarden daarvan, blijven bombardementen vooralsnog uit.
Grote aanval blijft nog uitWel zijn vanmorgen vijf B52-bommenwerpers opgestegen van een militaire luchtmachtbasis in Engeland. Het Britse ministerie van Defensie wilde niet bevestigen of de bommenwerpers op weg zijn naar de Golf.
De oorlog is nu ruim anderhalve dag aan de gang, maar de grote aanval lijkt nog steeds niet begonnen. Het Amerikaanse opperbevel heeft voor de oorlog steeds gezegd dat er een gigantische luchtaanval zou komen om het Iraakse leger totaal te demoraliseren.
VS bombardeert Zuid-Irak, 20 maart
De
Verenigde Staten hebben vanmiddag bombardementen uitgevoerd in het
zuiden van Irak. Dat meldt de BBC op basis van bronnen in de regio.
Bij de aanval werden kruisraketten en vliegtuigen ingezet. Mogelijk is
de belangrijke stad Basra het doelwit. In Iran en Koeweit waren de
explosies hoorbaar.
Irak
zette vanmorgen, zeven uur na het begin van de eerste Amerikaanse
luchtacties, de tegenaanval in. Het noorden van Koeweit werd bestookt
met enkele raketten, die gericht waren op daar gelegerde Amerikaanse
troepen. De raketten kwamen neer in de woestijn. Twee werden door
Amerikaanse Patriot-afweerraketten onderschept.
Na onderzoek bleek dat ze geen
chemische of biologische lading hadden. Welk type raket het betreft,
is onduidelijk. Aanvanlijk werd gemeld dat het om Scuds ging, maar dat
is niet bevestigd. Irak ontkent nog Scuds te bezitten. Voor zover
bekend zijn er geen slachtoffers gevallen.Turkije stemt voor luchtcorridor
Het Turkse parlement heeft de VS toestemming gegeven om gebruik te maken van het Turkse luchtruim. Ook is besloten duizenden Turkse militairen de grens met Noord-Irak zullen oversteken om een bufferzone in te stellen.
Van de 550 Turkse parlementsleden stemden er 335 voor en 202 leden tegen het instellen van een luchtcorridor voor de Amerikanen. Daarmee kan de VS Irak ook vanuit het noorden aanvallen.
Het is onduidelijk of ook Groot-Brittannië overvliegrechten heeft gekregen. In de motie wordt gesproken van een tweede land, dat echter niet bij naam wordt genoemd.
Aanval op Irak begonnen, 20 maart
De oorlog tegen Irak is vannacht begonnen. Om 03.40 uur kwamen de eerste berichten dat het luchtafweergeschut bij Bagdad actief werd. Korte tijd later kwamen er meldingen van explosies. De bombardementen worden uitgevoerd met jachtvliegtuigen van het type F-117 Nighthawks. Ook werden vanuit de Perzische Golf 42 Tomahawk-kruisraketten afgevuurd.
De Amerikaanse vliegtuigen die de
eerste aanvallen op Bagdad uitvoerden, zouden hebben geprobeerd met
precisiebombardementen leden van het Iraakse regime uit te schakelen.
Iraakse bronnen bevestigen dat militaire doelen zijn geraakt. De top
van het regime zou echter ongedeerd zijn. De massale 'shockwave' van duizenden bombardementen is tot nu toe uitgebleven. Volgens Amerikaanse bronnen kan het nog twaalf tot 48 uur duren voordat deze begint. Ook hebben de honderdduizenden Amerikaanse en Britse grondtroepen in Koeweit nog geen opdracht gekregen op te trekken.
Een half uur na het begin van de aanval sprak president Bush het Amerikaanse volk toe op televisie. Hij waarschuwde zijn landgenoten dat de campagne "op moeilijk terrein in een land dat zo groot is als Californië" wel eens langer kan duren dat menigeen denkt.
Reactie Saddam
Inmiddels heeft ook de Iraakse televisie een verklaring van Saddam Hussein uitgezonden. Hij noemde daarin de aanval op zijn land een schandelijke misdaad tegen de menselijkheid en tegen Irak. Volgens Saddam is het de plicht van het hele volk om Irak te verdedigen tegen de ongelovigen. Tot drie keer toe sprak hij van "Amerikaans-zionistische agressie". De toespraak was volgens de Iraakse televisie live, maar dat is niet bevestigd.
Ook Saddams oudste zoon Uday sprak het Iraakse volk toe. Op zijn eigen radiostation riep hij het volk en het leger op te vechten en het land te verdedigen. "God zal ons beschermen tegen buitenlandse vijanden. God beschermt onze leider", zei hij. De VS lijkt uitzendingen van de Iraakse staatsradio te storen. Op die frequentie worden nu pro-Amerikaanse nieuwsberichten voorgelezen.
Reacties Nederland
Premier Balkenende zal om 08.00 uur een officiële Nederlandse reactie geven. Het demissionaire kabinet zei eerder deze week dat het de geallieerde aanval "politiek" steunt, maar geen militaire steun zal geven.
De PvdA liet vanochtend vroeg weten de oorlog te betreuren. Maar nu de aanval is begonnen kan Nederland niet langer afzijdig blijven, aldus PvdA-Kamerlid Koenders. Volgens de sociaal-democraten past in de ontstane situatie geen neutraliteit, omdat de Iraakse leider Saddam Hussein dan de "lachende derde" zal zijn.
Ultimatum verlopenEven na twee uur vannacht liep het Amerikaanse ultimatum af aan Saddam Hussein. De Amerikaanse president Bush stelde twee etmalen geleden in een tv-toespraak dat de Iraakse dictator Saddam Hussein en zijn zonen 48 uur de tijd hadden om hun land te verlaten. Anders zou de VS zich vrij voelen om aan te vallen op een moment naar keuze.
Van te voren werd al verwacht dat in de eerste uren precisiebombardementen zouden worden uitgevoerd. Volgens militaire deskundigen willen de Amerikanen en hun bondgenoten met behulp van drieduizend bommen en raketten eerst de Iraakse radarinstallaties en de luchtafweer uitschakelen.
Verder zullen alle communicatiecentra worden vernietigd, zodat de Irakezen zoals dat wordt genoemd doof en blind worden gemaakt. De aanval moet zo'n psychologische dreun veroorzaken, dat de Iraakse troepen te gedemoraliseerd raken om fel verzet te bieden.
De Amerikanen hebben een troepenmacht in de Golf van zo’n 250.000 man. Zij worden bijgestaan door ongeveer 50.000 Britse militairen. Verder zijn er onder anderen Australische gevechtseenheden.
Vooruitlopend op de 'echte' aanval hadden de Amerikaanse en Britse troepen gisteren al vooruitgeschoven posten ingenomen. Ze trokken onder meer de gedemilitariseerde zone tussen Irak en Koeweit binnen. Het gaat om een strook van vijftien kilometer breed. Gisteren werden ook al doelen gebombardeerd in de no-fly-zone in Zuid-Irak, maar dit ging om "standaardactiviteiten". Troepen startklaar voor inval in Irak, 19 maart De vele tienduizenden Amerikaanse en Britse troepen lijken klaar voor een aanval op Irak. Uit verscheidene plaatsen in de Golfregio kwamen woensdag aanwijzigingen dat een militaire interventie elk moment kan beginnen.
Amerikaanse en Britse gevechtstoestellen bombarderen woensdagavond doelen in Zuid-Irak. Dat heeft een woordvoerster van het Britse ministerie van Defensie gezegd.
"We vliegen over zuidelijk Irak. Deze avond vallen we doelen aan die een gevaar vormen voor onze troepen," aldus de woordvoerster. Zij wilde niet ingaan op de vraag of dit het begin was van een aanval op Irak, maar zei dat de patrouilles vielen onder de "standaardactiviteiten" in de no-fly-zone. 'Coalitie-troepen' zijn volgens diverse Westerse en Arabische media de gedemilitariseerde zone tussen Irak en Koeweit al binnengetrokken. Koeweit, waar circa 150.000 Amerikaanse militairen zijn, zal als uitvalsbasis dienen voor een grondoffensief. Direct
Om 02.15 uur donderdagochtend loopt het Amerikaanse ultimatum aan het Iraakse regime formeel af. De verwachting is dat kort daarvoor of direct daarna de bommen zullen neerdalen op het Arabische land. Als de defensiespecialisten gelijk hebben begint de militaire operatie met massale bombardementen, snel gevolgd door de eerste invasie van grondtroepen vanuit Koeweit.
'VS-troepen al over Iraakse grens', 19 maart
Amerikaanse en mogelijk ook Britse militairen zijn vanochtend de gedemilitariseerde zone tussen Koeweit en Irak binnengetrokken. Dat melden bronnen bij de veiligheidsdiensten in Koeweit. Volgens een Britse legerwoordvoerder hebben ze "vooruitgeschoven posities ingenomen".
De zone, die werd ingesteld na de Golfoorlog in 1991, beslaat tien kilometer Iraaks en vijf kilometer Koeweits gebied. Het is niet duidelijk hoever de troepen inmiddels zijn. Tot maandag waren waarnemers van de VN actief langs de 200 kilometer lange grens. Vanwege de naderende oorlog hebben zij de zone verlaten.
Tienduizenden Amerikaanse en Britse militairen bereiden zich in het noorden van Koeweit voor op een aanval op Irak. Een van hun taken is waarschijnlijk om snel het zuidelijke Basra te veroveren. De afgelopen dagen hadden verschillende legereenheden al nieuwe posities ingenomen, dichter bij de Iraakse grens.
Kleine groepjes technici waren vorige week ook al de gedemilitariseerde zone binnengegaan om gaten te knippen in de hekken, zodat tanks en andere legervoertuigen snel kunnen passeren.
Iraaks schip beschoten
Een Koeweitse patrouilleboot heeft afgelopen weekend op een klein Iraaks vrachtschip geschoten. Daarbij is een persoon om het leven gekomen. Dat heeft een Amerikaanse legerwoordvoerder vandaag bekendgemaakt.
Het schip negeerde een verplichte controle toen het de Koeweitse wateren binnenvoer. De schepen worden streng gecontroleerd op smokkelwaar en op explosieven die gebruikt zouden kunnen worden om een aanslag te plegen op Amerikaanse en Britse troepen.
Turkije biedt Amerika luchtcorridor aan, 19 maart
Het Turkse parlement stemt vandaag over een kabinetsvoorstel om het Turkse luchtruim open te stellen voor het Amerikaanse leger. De Verenigde Staten willen via het noorden van Irak bombardementen uitvoeren en per vliegtuig troepen overbrengen naar het front. Daarvoor moet Amerika toegang hebben tot het Turkse luchtruim.
Aanvankelijk hadden de Verenigde Staten Turkije gevraagd om 62.000 troepen te mogen stationeren bij de grens met Irak. Het parlement in Ankara stemde hier echter tegen. Volgens kabinetswoordvoerder Cicek zal de volksvertegenwoordiging mogelijk in een later stadium opnieuw stemmen over het toelaten van Amerikaanse troepen.
Doordat Turkije de stationering van Amerikaanse troepen heeft geweigerd, kan het land waarschijnlijk niet rekenen op financiële steun van de Verenigde Staten. Volgens de Turkse minister van Economische Zaken Babacan krijgt Turkije alleen geld als de Amerikaanse troepen zich mogen stationeren. Washington had Ankara zes miljard dollar aan giften en twintig miljard aan leningen beloofd als Turkije Amerikaanse militairen zou toelaten op zijn grondgebied.
Bufferzone
Aangenomen wordt dat het Turkse parlement vandaag wel zal instemmen met het openstellen van het luchtruim. De Verenigde Staten hebben er op hun beurt in toegestemd dat Turkse troepem Noord-Irak binnentrekken en een bufferzone creeëren.
Opiniepeilingen geven aan dat de weerstand tegen een oorlog in Turkije groot is. Ongeveer 94 procent van de Turken is tegen een aanval op Irak.
Daarnaast is de Turkse regering bang dat de Koerden na de val van Saddam een onafhankelijke Koerdische staat in het noorden van Irak zullen oprichten. Dat zou de Koerden in Turkije weer kunnen inspireren, waardoor de strijd tussen het Turkse leger en de Koerdische rebellen zal oplaaien.
Bush: Saddam moet binnen 48 uur vertrekken, 18 maart
Saddam Hussein en zijn zonen moeten binnen 48 uur Irak verlaten. Anders zullen de Verenigde Staten het land aanvallen op een moment naar hun keuze. Dat zei de Amerikaanse president Bush vannacht in een tv-toespraak vanuit het Witte Huis. Volgens hem heeft de Veiligheidsraad haar verantwoordelijkheid niet genomen. Later verklaarden Amerikaanse
zegslieden dat het ultimatum donderdag exact om 2.15 uur Nederlandse tijd afloopt.
Volgens
Bush bestaat er geen twijfel over dat Irak massavernie-tigingswapens
heeft. Hij waarschuwde dat er duizenden doden kunnen vallen als die
wapens in handen komen van terroristen. "Het Iraakse regime heeft een diepe haat tegen Amerika en zijn vrienden en heeft steun, training en onderdak gegeven aan terroristen, waaronder al-Qaeda-leden", is de mening van de Amerikaanse president.
'Vetoën'
Na twaalf jaar, waarin Irak keer op keer VN-resoluties om te ontwapenen naast zich neer heeft gelegd, is de tijd van diplomatie voorbij, vindt Bush. Hij verwijt de VN-Veiligheidsraad dat zij haar verantwoordelijkheid niet heeft genomen. "Dus moeten we zelf optreden, op een moment van onze keuze."
"Sommige permanente leden van de Veiligheidsraad hebben publiekelijk verklaard dat zij elke resolutie zullen vetoën die oproept tot ontwapening van Irak", verklaarde Bush.
'Tiran'
Bush riep de Iraakse strijdkrachten op zich niet te verzetten tegen de geallieerde troepen, en geen gehoor te geven aan bevelen om oliebronnen in brand te steken of massavernietigingswapens te gebruiken. Hij waarschuwde Iraakse militairen dat zij vervolgd en bestraft zullen worden voor oorlogsmisdaden.
Saddam Hussein liet vooruitlopend op het ultimatum van Bush al weten, dat hij niet van plan is af te treden. Hij zei geen oorlog te wensen. Als die er toch komt, zal de VS naar zijn mening worden verslagen.
Reactie Irak
Irak heeft nog niet op het ultimatum gereageerd. Gisteravond echter zei minister van Buitenlandse Zaken Sabri dat de oproep aan Saddam om in ballingschap te gaan een farce is. "Om de vrede te bewaren zou het beter zijn als de oorlogsstoker George Bush opstapt.",aldus Sabri.
VS trekken vrijwel zeker nog deze week ten strijde, 17 maart
De wereld staat sinds maandagmiddag nagenoeg zeker aan de vooravond van een oorlog tegen Irak. De Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Spanje besloten hun gezamenlijke "oorlogsresolutie" niet in stemming te brengen in de VN-Veiligheidsraad wegens "gebrek aan consensus." Door deze situatie zullen de VS, gesteund door Groot-Brittannië, vrijwel zeker nog deze week zonder specifiek VN-mandaat ten strijde trekken tegen Irak. President Bush zal rond 02.00 uur Nederlandse tijd het Amerikaanse volk toespreken. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell zal de president zijn Iraakse ambtgenoot Saddam Hussein vragen snel te vertrekken. Daarmee kan de Iraakse leider een oorlog nog voorkomen. Hamsteren
Een regeringsfunctionaris sprak maandagavond tegen de nieuwszender CNN van een ultimatum van 72 uur. Andere bronnen repten van 48 uur. De Iraakse minister van Buitenlandse Zaken Naji Sabri liet al vlug weten geen enkel Amerikaans ultimatum te zullen accepteren. In Bagdad zijn inwoners al aan het hamsteren geslagen. Enkelen hebben hun spullen al gepakt en zijn vertrokken naar plaatsen buiten de stad. Cook
De Britse technisch voorzitter van het Lagerhuis, de voormalige minister van Buitenlandse Zaken Robin Cook, heeft maandag zijn ontslag ingediend vanwege de Irak-crisis. Cook verliet de ambtswoning van premier Tony Blair nog voordat daar een speciale kabinetsvergadering over Irak begon. Blair heeft forse politieke problemen binnen zijn eigen partij omdat veel leden niet willen dat Londen meedoet aan de oorlog zonder nadrukkelijke instemming van de VN. Het Britse Lagerhuis spreekt dinsdag over Irak. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Straw zal de regering formeel vragen om steun voor militair ingrijpen. Hij sprak van "het belangrijkste debat in jaren" in het Lagerhuis.
Einde diplomatie
De Verenigde Naties hebben al besloten de nog resterende 135 wapeninspecteurs en hun medewerkers uit Irak terug te trekken. Maandagmiddag verlieten de eersten al hun hotel in Bagdad. De meesten vertrekken naar verluidt dinsdagochtend. Volgens de woordvoerder van het Witte Huis in Washington "is het diplomatieke venster in de kwestie-Irak nu gesloten." President Bush heeft al verscheidene malen gezegd dat de eerder aangenomen resolutie 1441 voldoende basis biedt voor een aanval tegen Irak. Deze uitspraak van de Veiligheidsraad regelde de terugkeer van de wapeninspecteurs naar Irak. Bagdad werd gedreigd met "ernstige gevolgen" als het niet "volledig en onvoorwaardelijk" zou meewerken aan de inspecties. Geen keihard bewijs
De chefs van de wapeninspecteurs, Hans Blix en Mohammed el-Baradei, spraken de Veiligheidsraad de afgelopen maanden enkele malen toe. Hun oordeel was steeds niet eenduidig. Beiden prezen de medewerking die de inspecteurs kregen, maar ze hekelden ook de trage bereidheid van Irak om bijvoorbeeld documenten te overhandigen over vermeend vernietigde massavernietigingswapens, zoals het zenuwgas VX en antrax. De inspecteurs hebben de Veiligheidsraad tot dusver evenwel geen keiharde bewijzen over de aanwezigheid van massavernietigingswapens in Irak kunnen overleggen. De diplomatieke strijd in de Veiligheidsraad ging uiteindelijk tussen de landen die geen geduld meer wensten op te brengen voor Irak. De VS, Groot-Brittannië, Spanje en Bulgarije stonden de harde lijn voor, met kortdurende ultimatums aan Irak. Frankrijk leidde het anti-oorlogskamp, met steun van Rusland, China, Duitsland en Syrië. De zes resterende landen (Guinee, Kameroen, Angola, Chili, Mexico en Pakistan) hielden tot het laatst hun kaarten op de borst.
Twaalf jaar tijd
De Amerikaanse en Britse VN-ambassadeurs, Negroponte en Greenstock, maakten maandagmiddag duidelijk dat de blijvende Franse dreiging om een veto uit te spreken, cruciaal was in hun besluit geen nieuwe resolutie voor te leggen aan de raad. Beiden onderstreepten dat internationale consensus de voorkeur had verdiend, maar dat ook zonder een akkoord over de zogeheten "tweede resolutie" een militaire interventie voor de ontwapening van Irak gelegitimeerd is. Saddam Hussein heeft namelijk al twaalf jaar de tijd gehad zich te ontwapenen, vinden ze. Wapenverzamelaars
De Iraakse leider heeft volgens de Iraakse televisie gezegd dat Irak "in het verleden" in het bezit was van massavernietigingswapens. Volgens hem is dat op dit moment echter niet meer het geval. "We zijn geen verzamelaars van wapens, maar we hadden ze wel om onszelf te verdedigen toen we in oorlog waren met Iran en toen de zionistische entiteit (Israël, red.) ons bedreigde," citeerde de televisiezender Saddam Hussein.
Powell optimistisch over stemming resolutie, 10 maart
De
Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell denkt dat er
een grote kans bestaat dat de Brits/Amerikaanse oorlogsresolutie de
komende week door negen of tien landen wordt gesteund. Powell baseert
zijn uitspraak op gesprekken die hij met leden van de Veiligheidsraad
heeft gevoerd.De resolutie wordt aangenomen als negen van de vijftien leden die steunen. Powell zei er overigens bij niet verrast te zullen zijn als Frankrijk, één van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad, gebruik maakt van zijn vetorecht.
Alles
hangt in de stemming af van de zes 'twijfelaars': Angola, Mexico,
Chili, Guinee, Kameroen en Pakistan. Zowel de Britse premier Tony
Blair als de Franse minister van Buitenlandse Zaken Dominique de
Villepin doen hard hun best om de twijfelaars over de streep te
trekken. Blair voerde vandaag een telefonisch gesprek met de Chinese leider Jiang Zemin om de Chinese reserves over de tweede resolutie weg te nemen.
Overtuigen
De Villepin op zijn beurt sprak met de leiders van Guinee, Kameroen en Angola in een poging de landen te overtuigen om tegen de resolutie te stemmen. Wahington heeft echter herhaaldelijk gezegd ook zonder toestemming van de VN, maar met steun van de Britten, een oorlog tegen Irak te beginnen.
Uit
een peiling blijkt dat de meeste Britten een oorlog steunen, als de
resolutie wordt aangenomen. Slechts vijftien procent is voor een
oorlog zonder toestemming van de VN. Een aantal leden van Blairs
Labourpartij heeft gedreigd hun palementszetel op te geven als de
Britten zonder VN-mandaat aan een oorlog deelnemen.Vergaderen
Morgen komt de Veiligheidsraad bijeen om over de nieuwe resolutie te vergaderen. De VS hoopt dat dinsdag kan worden gestemd over de resolutie, die Irak tot 17 maart de tijd geeft om verboden wapens in te leveren. Doet Irak dat niet, dan kan Irak worden aangevallen, zo staat in de ontwerp-resolutie.
Maar de tegenstanders - onder leiding van Frankrijk, Duitsland, Rusland en China- hebben al laten weten een oorlogsresolutie te zullen tegenhouden. Frankrijk, Rusland en China kunnen daarbij gebruik maken van hun vetorecht.
Waarnemers houden het er in weerwil van Powells optimisme op dat de resolutie het niet haalt. De groep van tegenstanders lijkt te groeien. Chili en Pakistan zijn na afloop van de rapportage van Blix opgeschoven richting het kamp van Duitsland, Frankrijk, Rusland en China. Ook Syrië is tegen een aanval op Irak.
Sancties
Irak heeft de VN opgeroepen de na de Golfoorlog ingestelde sancties op te heffen. Bagdad ziet in de laatste rapportage van het Zweedse hoofd van de VN-inspecteurs Hans Blix het bewijs dat Irak volledig meewerkt aan het ontwapeningsprogramma.
Volgens het Amerikaanse persbureau AP, dat het gehele rapport van Blix
in bezit heeft, blijkt dat de Zweed er rekening mee houdt dat Irak nog
10.000 liter antrax bezit. Ook zou Irak nog over met chemische en
biologische stoffen geladen Scud-raketten beschikken. Volgens AP zet Blix ook vraagtekens achter de voorraden mosterdgas, het uitermate giftige ricine en sarin, en een gif dat botulisme veroorzaakt. In zijn verslag aan de Veiligheidsraad noemde Blix deze 'wapenfeiten' niet. Dit weekeinde is de vernietiging van de verboden Al Samoed-raketten voortgezet. Sinds 1 maart zijn er al veertig ontmanteld.
Verwoestend
De gezaghebbende krant The New York Times keert zich tegen een aanval op Irak zonder internationale steun. In een commentaar schrijft de krant dat het beter is om de wapeninspecties uit te breiden en voort te zetten. Wel moeten de inspecties volgens de krant ''agressiever'' worden.
De commentator noemde het recente verslag van Hans ''verwoestend'' voor het Amerikaanse standpunt. Ook stelt de krant dat er geen verband is aangetoond tussen de terreurgroep al-Qaeda en Irak, hoe graag president Bush dat verband ook wil zien.
Demonstraties
In
een aantal Aziatische landen is vandaag vreedzaam gedemonstreerd tegen
de dreigende oorlog tegen Irak. In de Indonesische steden Jakarta en
Surabaya en de Paskistaanse stad Rawalpindi gingen honderduizenden
moslims de straat op. Ook in de Indiaase hoofdstad New Delhi werd gedemonstreerd. Anders dan voorgaande protesten was de demonstratie in Pakistan uitgesproken anti-Amerikaans. Zo werden moslims opgeroepen tot een heilige oorlog tegen de Verenigde Staten.
Powell: Irak blijft onbetrouwbaar, 5 maart
Saddam Hussein blijft onbetrouwbaar, zegt de Amerikaanse minister Powell van Buitenlandse Zaken. Niet alleen voldoet de Iraakse leider nog steeds niet aan de eis om te ontwapenen. Hij heeft zelfs opdracht gegeven om door te gaan met de vervaardiging van lange-afstandsraketten. Powell zei dat in een toespraak in Washington.
Al
twaalf jaar vraagt de internationale gemeenschap aan Saddam Hussein om
zijn massavernietigingswapens te vernietigen, en al die tijd geeft
Saddam Hoessein hetzelfde antwoord: nee, dat doe ik niet", aldus
Powell. Daar komt, volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, bij dat de Iraakse leider machines verbergt, waarmee de productie van al-Samoud-raketten kan worden voortgezet.
Blix
Powell kondigde aan dat Amerika Irak nog slechts een paar dagen de tijd geeft om vreedzaam te ontwapenen. Het hoofd van de VN-wapeninspecteurs, Blix, sprak woensdag de hoop uit dat hij meer tijd krijgt om zijn missie te voltooien. Dat hangt erg af van de medewerking van Irak, voegde hij eraan toe.
Blix zei dat hij redelijk tevreden was over de veranderde houding van Irak, hoewel het de inspecteurs nog altijd niet duidelijk is of Bagdad alle biologische wapens heeft vernietigd.
De inspecteurs kregen de laatste maand wel toestemming om met Iraakse wetenschappers te praten over chemische en biologische wapens. Maar de gesprekken vonden soms plaats in gezelschap van regeringswaarnemers.
Voorbereidingen
Ondertussen gaan de Amerikanen door met de voorbereidingen van een oorlog. President Bush ontving vandaag in het Witte Huis Colin Powell, minister Rumsfeld van Defensie, diens onderminister Wolfowitz, CIA-directeur Tenet en de voorzittter van de gezamenlijke chefs van staven Richard Myers.
Het Witte Huis liet weten dat president Bush nog geen opdracht heeft gegeven voor een aanval op Irak. Woordvoerder Ari Fleischer zei ook dat de VS overweegt de resolutie die ingrijpen in Irak mogelijk moet maken, terug te trekken als deze niet de benodigde negen voor-stemmen krijgt.
Tot nu toe kan de resolutie rekenen op de steun van vier tot vijf landen. Fleischer benadrukte dat de VS de aanname van de resolutie wenselijk achten, maar niet noodzakelijk om Irak aan te vallen.
Turkije
Het Turkse leger heeft druk uitgeoefend op het parlement om alsnog Amerikanen tot te laten. Afgelopen weekeinde stemde het parlement tegen de komst van ruim 60.000 Amerikaanse militairen naar Turkije.
De Turkse chef-staf generaal Hilmi Ozkok betuigde weliswaar respect voor de beslissing van het parlement, maar wees erop dat een oorlog kort zal duren als Irak naast vanuit Koeweit ook vanuit het noorden wordt aangevallen, zoals de Amerikanen willen.
De generaal waarschuwde tevens de Koerden in Noord-Irak een oorlog niet aan te grijpen om Koerdisch separatisme in zuidoost-Turkije aan te wakkeren.
Paus
President Bush had woensdagavond een ontmoeting hebben met de persoonlijk gezant kardinaal Pio Laghi van paus Johannes Paulus II. Laghi overhandigde Bush een persoonlijke brief van de paus. Daarin doet de Heilige Stoel een beroep op Bush om af te zien van een oorlog tegen Saddam Hussein.
De paus is, net als veel kerken in de Verenigde Staten, fel gekant tegen een oorlog. Hij zou overwegen om naar de VS af te reizen voor een ontmoeting met Bush. Vanochtend riep hij iedereen, onder wie de wereldleiders, op de mensheid "een dramatisch conflict" te besparen.
De kerkleider deed dat aan het begin van de vastentijd, voor rooms-katholieken traditioneel een periode van inkeer en bezinning. Gisteren wees het Witte Huis kritiek uit Vaticaanstad van de hand dat er geen morele grondslag is voor een oorlog.