Van een president die nauwelijks meer steun geniet konden geen stoutmoedige initiatieven worden verwacht en het enige belangrijke plan dat Bush besprak was zijn voorgenomen injectie van 150 miljard dollar (ruim honderd miljard euro) in de economie om een dreigende recessie af te wenden. "Aan de keukentafels in het hele land wordt met zorg gesproken over onze economische toekomst", zei Bush. Door huishoudens belastingaftrek te bieden en bedrijven investeringssubsidies hoopt Bush de neerwaartse spiraal te kunnen keren.

De oorlog in Irak is sinds de Amerikaanse invasie van 2003 een vast onderdeel van de State of the Union en zo ook dit jaar. Bush betoogde dat het sturen van 30.000 extra manschappen naar Irak en uitbreiding van de Iraakse strijdkrachten resultaten heeft opgeleverd "die niemand zich een jaar geleden had kunnen voorstellen". Sommigen mogen dat betwijfelen, zei hij, maar "onder de terroristen bestaat geen enkele twijfel dat Al-Qaida in Irak op de loop is. Deze vijand zal worden verslagen."

Bush zei dat er dit jaar geen troepen uit Irak zullen worden teruggetrokken, met uitzondering van een deel van de dertigduizend extra militairen. Hij herinnerde aan de waarschuwing van de commandant van de strijdkrachten in Irak, David Petraeus, dat een te snelle afbouw ertoe kan leiden dat het Iraakse leger instort en Al-Qaida in Irak het verloren terrein herwint. "Leden van het Congres: Nu we zo ver zij gekomen en zoveel hebben bereikt, moeten we dat niet laten gebeuren."

Bush vroeg het Congres verder zijn wet te prolongeren die het mogelijk maakt terreurverdachten in de gaten te houden, zijn onderwijswet te vernieuwen en vrijhandelsovereenkomsten met Colombia, Panama en Zuid-Korea goed te keuren.

Hoewel medewerkers van Bush hadden gezegd dat de president zijn laatste State of the Union niet zou gebruiken om terug te blikken, sprak Bush wel degelijk over wat hij beschouwt als zijn wapenfeiten "in de afgelopen zeven jaar": belastingverlaging, regeringsdeelname aan religieuze liefdadigheidsinstellingen, zijn agenda voor "global freedom" en meer geld voor veteranen.

De State of the Union is doorgaans een hoogtepunt in het politieke jaar in Washington, waarbij de president de onverdeelde aandacht krijgt van beide kamers van het Congres en iedereen die er in Washington toe doet. Maar met de campagnes voor de voorverkiezingen in volle gang en de kans dat een Democraat het volgend jaar van Bush overneemt liep het ditmaal anders. John McCain, koploper bij de Republikeinen, nam niet eens de moeite naar Washington te komen en bleef campagne voeren in Florida.

Voordat Bush arriveerde waren het zijn potentiële Democratische opvolgers en hun aanhang die de show stalen. Barack Obama arriveerde als eerste, op de voet gevolgd door senator Edward Kennedy, van wie Obama maandag steun ontving voor zijn pogingen de eerste zwarte president van Amerika te worden. Daarna arriveerde Obama's grote rivaal Hillary Rodham Clinton, die net als hij onmiddellijk werd omringd door medestanders. Toen Clinton zich naar Kennedy boog om hem de hand te schudden wendde Obama zich af.

De reactie van de Democraten op de toespraak van Bush werd uitgesproken door gouverneur Kathleen Sebelius van Kansas. Zij drong er bij Bush op aan met het Congres samen te werken en te helpen de Verenigde Staten zijn door de oorlog in Irak verloren aanzien in de wereld te herwinnen. "De afgelopen vijf jaar zij ons duur komen te staan - in verlies van levens; in duizenden gewonde strijders wier toekomst voorgoed is veranderd; in problemen thuis die niet zijn aangepakt omdat onze middelen elders werden ingezet", zei zij. "Amerika's buitenlands beleid heeft ons minder bondgenoten en meer vijanden opgeleverd."