Nieuws
Verenigde Staten van Amerika

en Amerikaanse recessie? Onwaarschijnlijk. De consumentenuitgaven in de Verenigde Staten in de kerstperiode zijn vrijwel stabiel ten opzichte van het vorige jaar. De Amerikanen laten zich door de kredietcrisis niet uit het veld slaan, maar zijn als altijd bereid om geld uit te geven.

De huizenprijzen in de Verenigde Staten dalen in 2008, maar het aantal gedwongen verkopen valt veel lager uit dan verwacht. Een grotere groep huizenbezitters profiteert van het plan van de Amerikaanse overheid om de rente op hun hypotheek te bevriezen. Het duurt nog zeker vijf jaar voordat alle lucht uit de huizenmarkt is gelopen, en de consumentenuitgaven vallen daardoor een aantal jaren lager uit dan verwacht.

De Amerikaanse economie zet in 2008 een zogenoemde zachte landing in een aantal jaren van matige groei, zonder in recessie te raken. Een serie renteverlagingen van de Fed helpt, en zorgt ervoor dat de dollar nog verder wegzakt. Hierdoor kan de Amerikaanse export een deel van de wegvallende consumentenbestedingen opvangen, en tegelijkertijd werken de VS hun enorme tekort op de handelsbalans weg.

Banken ruimen wereldwijd in het eerste kwartaal van 2008 de chaos op. De verliezen zijn fors, maar doordat ze nu zichtbaar zijn komt het normale bankverkeer weer op gang. De banken durven het zich niet te veroorloven tijdelijk minder uit te lenen, omdat zij bang zijn marktaandeel kwijt te raken. De winst van banken is daarom een aantal jaren flink lager, wat lenen voor consumenten en bedrijven relatief goedkoper maakt.

Europa zit een half jaar lang in een neergaande conjunctuur, maar de omstandigheden zijn goed. De afzwakkende groei in Amerika en Europa zorgt voor wat lucht op de oliemarkt, en de prijs voor een vat olie valt terug tot 60 dollar. De inflatie in de eurozone valt mede door de dure euro tot onder de norm van 2 procent. De waarschuwing van Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank, dat de bank de rente zal verhogen als de inflatie te veel oploopt, heeft effect. De looneisen blijven laag doordat vakbonden erop vertrouwen dat ook de inflatie terug zal lopen.

In Nederland zorgt de krapte op de arbeidsmarkt voor druk op de lonen. Sociale partners zien de gelijkenis met de snel stijgende lonen en verslechtering van de concurrentiepositie van eind jaren negentig en zeggen gezamenlijk: Dit nooit weer. Er wordt afgesproken de lonen te matigen en tegelijkertijd meer in te zetten op scholing van werknemers. De bedrijfswinsten dalen licht doordat de export terugloopt als gevolg van de dure euro.

De krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met het scholingsoffensief zorgt ervoor dat bedrijven de komende jaren vooral inzetten op slimmer produceren. Hierdoor versnelt de groei van de arbeidsproductiviteit in Nederland, na tien jaar te zijn achtergebleven. De Nederlandse concurrentiepositie verbetert in de volgende vijf jaar fors en maakt het land klaar voor de komende vergrijzingsgolf. De economische groei in 2008 loopt terug van 3 tot 2,25 procent. In 2009 blijft de groei stabiel, maar de kiem is gelegd voor een langdurige periode van opgaande groei, met een blijvend risico op oververhitting.