De Fed probeert door de injectie van de 1.050 miljard dollar het risico op deflatie te beteugelen. Door de krimpende economie is de inflatie gedaald tot ongeveer 0 procent, en als dat omslaat in deflatie zijn de gevolgen groot. Bij deflatie komt de economie tot stilstand omdat mensen aankopen gaan uitstellen omdat hun geld een dag later meer waard is.

Het risico van het massaal nieuw geld in de economie pompen is echter dat de inflatie gaat oplopen. Analisten verwachten dan ook dat de inflatie de komende maanden fors zal stijgen. Niet alleen de Fed, ook de Amerikaanse overheid heeft sinds het uitbreken van de crisis voor vele honderden miljarden dollars in de economie gepompt.

De aankondiging van de Fed kwam als een volslagen verrassing. De belangrijkste rente in de VS staat sinds begin 2009 op ongeveer nul procent. De Fed kan dus de geldhoeveelheid niet meer vergroten door de rente te verlagen en geld lenen goedkoper te maken. In plaats daarvan creëert de centrale bank nu massaal nieuwe dollars om de Amerikaanse economie van kredieten te voorzien. Dat heet kwantitatief versoepelen.

Het op deze manier verruimen van de geldhoeveelheid wordt al een tijd besproken, en in het Verenigd Koninkrijk en Japan wordt het al toegepast, maar het moment en de omvang van de maatregel van de Fed was onverwacht.

De Fed koopt staatsobligaties op tot een looptijd van 10 jaar. De hypotheekobligaties de de Fed uit de markt neemt zijn voornamelijk van de noodlijdende hypotheekgiganten Fannie Mae en Freddie Mac. Door de enorme verruiming van de geldhoeveelheid is de balans van de centrale bank de afgelopen maanden geëxplodeerd. De Fed neemt immers de obligaties over uit de markt en zet die op de eigen balans. Een jaar geleden bedroeg die nog minder dan 1.000 miljard dollar, na de actie van gisteren zal die ruim 4.000 miljard bedragen, en is in omvang daarmee net zo groot als eenderde van de Amerikaanse economie.