Het besluit van Holder is een tegenslag voor president Obama, die vooruit wil met zijn eigen politieke agenda en zich niet wil bezighouden met de verhoormethoden die onder zijn voorganger Bush werden toegepast na de aanslagen van 11 september 2001. Bush had de CIA immuniteit voor vervolging toegezegd.

‘Ik realiseer mij dat mijn beslissing om dit voorbereidende onderzoek te beginnen controversieel zal zijn’, aldus minister Holder. ‘Maar gezien alle beschikbare informatie is het duidelijk dat ik geen andere mogelijkheid had.’

Een onderzoek naar ontoelaatbare ondervragingsmethoden kan de aandacht afleiden van Obama’s plannen om de gezondheidszorg te hervormen. Ter linkerzijde zal waarschijnlijk worden geklaagd dat het onderzoek niet ver genoeg gaat. Ter rechterzijde zal Obama mogelijk worden verweten dat hij te slap is als het gaat om de nationale veiligheid.

Het aanwijzen van John Durham als speciale aanklager valt samen met de publicatie van een intern CIA-rapport dat details bevat van harde verhoormethoden. Zo zou een belangrijke terreurverdachte van 11 september, Khalid Sheikh Mohammed, zijn bedreigd met het vermoorden van zijn kinderen. Een andere gevangene werd verteld dat zijn moeder voor zijn ogen seksueel zou worden misbruikt.

Een verdachte van Al Qaida werd bedreigd met een boor en een pistool om hem aan het praten te krijgen. Dit gebeurde bij Abd al-Rahim al-Nashiri, die het brein zou zijn achter de aanval op het Amerikaanse marineschip USS Cole in 2000, waarbij zeventien Amerikanen de dood vonden.

Het vertrouwelijke rapport werd in 2004 opgesteld door de inspecteur-generaal van de CIA. Een rechter bepaalde onlangs dat een geredigeerde versie van het rapport moest worden vrijgegeven. De Amerikaanse burgerrechtenbeweging ACLU had dat geëist.

Obama heeft ingestemd met de vorming van een nieuwe eenheid voor het verhoren van terreurverdachten. Het eliteteam zal worden gehuisvest in het hoofdkantoor van de FBI in Washington en onder toezicht staan van het Witte Huis.

Met de vorming van de nieuwe eenheid wil Obama het verhoren van terreurverdachten in één hand houden en greep houden op de methoden. Tot nu toe werden deze verhoren afgenomen door CIA, FBI en militairen. Obama neemt hiermee afstand van het beleid van zijn voorganger.