Dwight Eisenhower
1953 - 1961
Inleiding
Eisenhower, Dwight David (Denison, Texas, 14 okt.
1890 – Washington DC 28 maart 1969), Amerikaans generaal en staatsman,
president van de Verenigde Staten van 1953 tot 1961. Eisenhouwer ontving
zijn opleiding op West Point, werd in 1915 officier, was sedert 1935
assistent van MacArthur en keerde in 1939 als luitenant-kolonel uit de
Filippijnen terug naar Washington.
Na in 1941 tot brigadegeneraal te zijn bevorderd,
werd hij in 1942 als generaal-majoor commandant van de Amerikaanse
strijdkrachten in Europa. Hij leidde de invasie in Noord-Afrika (nov.
1942). In jan. 1944 werd hij opperbevelhebber van alle geallieerde troepen
in Europa met de hoogste rang van General of the Army ( ‘vijfster-generaal’).
In deze functie leidde hij de invasie tegen het door de Duitsers bezette
gebied, beginnend op 6 juni 1944. Na de capitulatie van Duitsland (7 mei
1945) was hij bevelhebber van de Amerikaanse bezettingszone in dat land en
in nov. 1945 volgde hij generaal Marshall op als chef van de staf van het
leger. In 1948 werd hij president van de Columbia-universiteit.
In 1949 keerde Eisenhower in dienst terug als
voorzitter van het Comité van chefs van staven. Toen in 1950 de NATO
vaste vorm begon aan te nemen, werd hij tot eerste opperbevelhebber van de
strijdkrachten in Europa (SACEUR) benoemd.
Terughoudend beleid
In 1952 werd Eisenhower door de
Republikeinse Partij (Republican Party) kandidaat gesteld voor president.
Hij trad af als NATO-opperbevelhebber. In nov. 1952 werd hij met grote
meerderheid gekozen. Op 20 jan. 1953 aanvaardde hij zijn ambt. Als
president voerde Eisenhower een uiterst voorzichtige politiek, liet de
buitenlandse zaken grotendeels over aan John Foster Dulles en nam in het
binnenland evenmin initiatieven. Naast deze in de jaren zestig en zeventig
als ‘caretaker presidency’ getypeerde politieke opstelling, kwam
nadien de opvatting dat Eisenhower door overreding achter de schermen meer
probeerde te bereiken en dat zijn presidentschap wel degelijk actief was
op zowel het terrein van de binnenlandse als de buitenlandse politiek.
Populariteit
Hij genoot tijdens zijn ambtsperiode groot gezag
en een enorme populariteit. Ondanks zijn slechter wordende
gezondheidstoestand (die in de Verenigde Staten en daarbuiten soms tot
paniek leidde) stelde hij zich in 1956 herkiesbaar en werd met grote
meerderheid herkozen. Na de rassenrellen in Little Rock (Ark.), waartegen
hij het leger inzette, trof hij voor het eerst maatregelen om de
rassenscheiding af te schaffen (Burgerrechtwet van 1957). In zijn afscheidstoespraak waarschuwde hij voor
de invloed van het militair-industrieel complex. Na zijn aftreden in 1961
gaf het Huis van Afgevaardigden hem opnieuw de rang van General of the
Army.
Wegens zijn verdiensten voor de bevrijding van
Nederland schonk koningin Wilhelmina Eisenhower op 14 okt. 1947 een gouden
erezwaard met inscriptie.