Presidentsverkiezingen 2004
Resultaten voorverkiezingen
Voorverkiezingen 2 maart (Super Tuesday):
California, Connecticut, Georgia, Maryland,
Massachusetts, Minnesota (caucus), New York,
Ohio, Rhode Island, Vermont
John Kerry
zal in november de strijd om het presidentschap met
George Bush aangaan. Tijdens de jongste reeks
voorverkiezingen in tien Amerikaanse staten kreeg de
Democraat zoveel steun, dat de nominatie door
de Democratische partij een formaliteit is.
John Kerry was de grote winnaar
van 'Super Tuesday'. Hij won de voorverkiezingen in
negen van de tien staten die vannacht naar de
stembus gingen. Alleen in Vermont moest hij Howard
Dean, de teruggetreden kandidaat die nog op het
stembiljet stond, voor laten gaan. Kerry heeft nu 28
van de 31 Democratische voorverkiezingen gewonnen en
zal hij het dus in november bij de
presidentsverkiezingen opnemen tegen president
Bush.
Handdoek
Kerry's enig overgebleven rivaal, John
Edwards, gooide de handdoek in de ring gegooid na
teleurstellende resultaten afgelopen nacht. Hij
had goede uitslagen nodig om zijn campagne te kunnen
voortzetten. Maar al snel nadat de eerste
stembureau's waren gesloten werd duidelijk dat
Edwards nergens hoge ogen had gegooid.
President Bush heeft Kerry
alvast met de Democratische nominatie gefeliciteerd.
Volgens Kerry hadden ze "een prettig gesprek". Maar
tijdens een toespraak tot zijn aanhang ging Kerry
direct in de aanval. De senator uit
Massachusetts zei dat Bush van Amerika een verdeeld
land heeft gemaakt. Kerry verweet Bush verder dat er
drie miljoen banen verloren zijn gegaan en dat het
begrotingstekort veel te hoog is opgelopen.
Arrogant
De senator van Massachusetts viel Bush ook
aan op zijn buitenlandse beleid, dat hij "roekeloos,
onbeholpen en arrogant" noemde. Hij beloofde dat er
"verandering komt naar Amerika".
Kerry bereidde zijn supporters tegelijkertijd voor
op de langdurige en zware strijd die nu moet worden
aangegaan met de "aanvalsmachine" van de
Republikeinen van president Bush. "We weten wat ze
in het verleden hebben gedaan en we weten wat ze in
de toekomst zullen doen. Maar ik ben een vechter en
ik sta al dertig jaar in de frontlinie. Samen zullen
we vechten om Amerika zijn toekomst en zijn hoop
terug te geven."
Voorverkiezingen 24 februari: Utah, Idaho, Hawaii
Utah en
Idaho kiezen ook al voor John Kerry. Kerry
lijkt niet meer te stoppen.
Gemak
In de strijd om de Democratische kandidatuur voor de
presidentsverkiezingen in november won hij op zijn
gemak de voorverkiezingen in de staten Utah, Idaho
en Hawaii.
Hawaii
Op Hawaii werd vrij onbekende kandidaat Dennis
Kucinich, met liefst 30% van de stemmen, opvallend
tweede. Dat is voor hem de best behaalde plek tot nu
toe.
Super Tuesday
John Kerry en zijn tegenstrevers maken zich nu op
voor 'Super Tuesday', volgende week. Dan zijn in
tien staten Democratische voorverkiezingen,
waaronder Californië.
Voorverkiezingen 17 februari: Wisconsin
De voorverkiezingen in
de Amerikaanse staat Wisconsin zijn gewonnen door
John Kerry. Maar John Edwards maakte het hem niet
makkelijk.
Niet
groot
Het was Kerry's 15de overwinning in 17
voorverkiezingen voor de Democratische
presidentsnominatie. De overwinning was echter niet
zo groot als verwacht. Senator John Edwards eindigde
verrassend sterk op de tweede plaats. Hij kreeg 35%
van de stemmen, slechts 4% achter Kerry. Howard Dean
werd kansloos derde.
Niet zo snel
"Een overwinning is een overwinning", zei Kerry over
de uitslag. "Niet zo snel, John Kerry", reageerde
Edwards. Hij blijft door de gunstige uitslag een
geloofwaardig alternatief voor Kerry. Wisconsin was
een open verkiezing, waarbij ook niet-Democraten
mochten meestemmen. Veel van hen stemden op Edwards.
Edwards vindt zichzelf daarom een betere kandidaat
dan Kerry.
Super Tuesday
Het echte werk begint volgende maand, op 2 maart:
Super Tuesday. Dan worden in tien staten tegelijk
voorverkiezingen gehouden. Op die dag moet blijken
of Edwards er inderdaad een lange strijd van kan
maken. Als Kerry wint, dan zijn de voorverkiezingen
beslist.
Voorverkiezingen 14 februari: Nevada, Washington DC
De Democratische
presidentskandidaat John Kerry heeft weer twee
staten voor zich gewonnen.
Monsterzege
Hij liet in de staten Nevada en Washington D.C. zijn
concurrenten ver achter zich. In Nevada kreeg Kerry
maar liefst 63% van de stemmen. Howard Dean werd met
17% tweede, John Edwards kreeg 10%.
Mensenrechtenactivist
In Washington D.C. won Kerry 47%. De
mensenrechtenactivist Al Sharpton wist daar voor het
eerst een resultaat van betekenis neer te zetten,
met 20% van de stemmen. Kerry heeft nu al 14 van de
16 Democratische voorverkiezingen gewonnen.
President Bush
De Democraten hopen bij de presidentsverkiezingen
van 2 november de staat Nevada op hun naam te
schrijven. President Bush had in de staat van Las
Vegas en Reno vier jaar geleden maar een meerderheid
van 4 procentpunt.
Kiesmannen
De kandidaten hebben hun pijlen in de afgelopen week
vooral gericht op de voorverkiezing die dinsdag in
Wisconsin wordt gehouden. Daar zijn veel meer
kiesmannen te halen. De presidentskandidaat die
tenminste 1261 kiesmannen weet te vergaren, is er
zeker van dat hij in november tegen Bush in het
strijdperk mag treden. Kerry heeft er inmiddels 549.
Voorverkiezingen 10 februari: Tennessee, Virginia
De Amerikaanse
presidentskandidaat Kerry ligt ook goed in de
zuidelijke staten. Hij heeft de voorverkiezingen van
zijn Democratische partij in Virginia en Tennessee
gewonnen.
Veel
stemmen
Kerry behaalde in Virginia 52% van de stemmen en in
Tennessee 41%. De Democratische kandidaten Edwards
en Clark stonden met legen handen; ze eindigden
tweede en derde.
De woordvoerder van voormalig NAVO-bevelhebber Clark
kondigde aan dat de gepensioneerde generaal uit de
race om het Amerikaanse presidentschap stapt. Clark
won alleen in Oklahoma.
Voorverkiezingen 8 februari: Maine
De Democratische
presidentskandidaat John Kerry heeft de
voorverkiezingen in de staat Maine gewonnen.
Tiende zege
Met meer dan de helft van de stemmen geteld komt
Kerry op 45%. Howard Dean blijft daarbij met 26% ver
achter. Het is de tiende van twaalf voorverkiezingen
waarin Kerry een overwinning boekt.
Zuidelijke staten
De senator uit Massachusetts was favoriet, nadat hij
zaterdag al de voorverkiezingen in Washington en
Michigan met overtuigende cijfers had gewonnen.
Dinsdag volgen verkiezingen in Virginia en
Tennessee.
Voorverkiezingen 7 februari: Michigan, Washington
Democraat John Kerry heeft bij de voorverkiezingen
in de staten Washington en Michigan zijn voorsprong
in de strijd om de Democratische kandidatuur voor
het presidentschap verder uitgebouwd. Kerry liet
zijn concurrenten in beide staten ver achter zich.
In Michigan kreeg de 60-jarige senator van
Massachusetts zelfs meer dan de helft van de
stemmen: 52 procent. Hij liet Howard Dean, die als
tweede eindigde in die staat met slechts 17 procent
van de stemmen, ver achter zich.
Dean kreeg nog een tegenslag te verwerken. Eén van
de grootste vakbonden, AFSCME, heeft de eerder
uitgesproken steun voor Dean ingetrokken. Daardoor
verliest Dean honderdduizenden vrijwilligers die
campagne voor hem voerden.
Riante voorsprong
In de staat Washington, in het noordwesten van de
VS, versloeg Kerry zijn concurrenten met een riante
voorsprong van 49 procent. Dean werd ook in
Washington tweede met 30 procent van de stemmen. De
twee andere kandidaten die nog in de race zijn, John
Edwards en Wesley Clark, waren in beide staten
kansloos.
Van de voorverkiezingen die tot nog toe in 11 staten
zijn gehouden, heeft Kerry er nu negen gewonnen.
Daarmee maakt hij grote kans om de uitdager van
president Bush te worden bij de verkiezingen in
november.
Opiniepeilingen
Kerry voert nu campagne in Virginia en Tennessee,
waar volgende week gestemd wordt. Clark en Edwards
zijn daar volgens de peilingen verwikkeld in een
nek-aan-nek race.
Volgens een opiniepeiling van het blad Newsweek zou
Kerry president Bush verslaan als er op dit moment
verkiezingen zouden zijn. Vijftig procent van de
ondervraagden in de peiling zei voor Kerry te
kiezen, tegen 45 procent voor Bush.
Maar een andere enquête
van Time/CNN wijst juist uit dat Bush op dit moment
zou winnen, met 50 procent van de stemmen tegen 48
procent voor Kerry.
Voorverkiezingen 3 februari: Arizona, Delaware, Missouri, New Mexico, Oklahoma,
South Carolina, North Dakota
Nu
John Kerry na zijn overwinningen in Iowa en New
Hampshire definitief is ontsnapt, zet het op afstand
rijdende peloton van Democratische
presidentskandidaten hijgend de achtervolging in.
Maar Kerry is ver weg.
Bij de derde ronde van de Democratische
voorverkiezingen dinsdag in zeven meest zuidelijke
staten, de zogeheten
Super Seven (South
Carolina, Missouri, New Mexico, Arizona, North
Dakota, Delaware en Oklahoma), stevent de
gerenommeerde senator uit Massachusetts opnieuw op
een forse overwinning af.
In vijf van de zeven staten heeft hij volgens de
peilingen een ruime voorsprong. In South Carolina is
hij in een nek-aan-nek-race verwikkeld met senator
John Edwards, in Oklahoma wordt Kerry op de hielen
gezeten door de ex-generaal Wesley Clark.
Maar het is mogelijk dat Kerry een ongekende zege
van zeven staten tegemoet gaat. Als dat gebeurt, is
het de vraag hoeveel tegenstrevers voor de
Democratische nominatie Kerry woensdag nog over
heeft. Edwards heeft al aangekondigd te zullen
terugtreden als hij niet wint in South Carolina, of
op zijn minst niet vlak achter Kerry eindigt. De
senator voelt zich verplicht te winnen in zijn
geboortestaat.
Felle kritiek
Om zichzelf voor het voetlicht te plaatsen bij de
kiezer uitte Edwards de afgelopen dagen kritiek op
de senator uit Massachusetts. Hij verklaarde dat
hij, anders dan Kerry, geen geld aan heeft genomen
van machtige lobbygroepen uit Washington. Uit een
vorige week verschenen studie bleek dat Kerry van
alle senatoren het meeste geld heeft aangenomen van
die invloedrijke groepen, die door de meeste
Democraten worden verafschuwd.
Edwards zei verder dat Kerry de belangen van de
Amerikaanse werknemers had verkwanseld door enkele
jaren geleden voor het NAFTA-akkoord te stemmen. Die
overeenkomst moet de vrijhandel tussen de VS, Canada
en Mexico bevorderen. Veel Amerikanen menen dat het
akkoord tot banenverlies heeft geleid in de VS.
Ook voormalig koploper Howard Dean nam Kerry
afgelopen weekend stevig op de korrel. De
ex-gouverneur van Vermont beschuldigde Kerry ervan
"een nieuwe kloon" te zijn van belangengroepen. Ook
zei hij dat Kerry meer een Republikein was dan een
Democraat.
Eerste overwinning
Dean zal na de verkiezingen in de
Super Seven
zeker nog van de partij zijn. De vraag is echter hoe
lang nog. Na de teleurstellende verliezen in Iowa en
New Hampshire besloot Dean geen campagne meer te
voeren in de zuidelijke staten omdat hij zijn kansen
daar klein acht. Dean heeft zijn bakens inmiddels
verzet en hoopt zijn eerste prijs in de wacht te
slepen in de staten Michigan en Washington. Die
noordelijke staten stemmen zaterdag.
Of hij gaat slagen in zijn nieuwe missie is
twijfelachtig. Niets wijst op eclatante zeges in de
beide staten. Bovendien heeft Dean na de
waarschijnlijke zege van Kerry van dinsdag nog een
grote achterstand op Kerry, niet alleen voor wat
betreft het aantal gedelegeerden die elke kandidaat
per staat moet verzamelen om de nominatie te winnen,
maar ook in financieel opzicht. De bodem van Deans
campagnekas is namelijk in zicht gekomen.
Voor de overige kanshebbers is het erop of eronder.
Wesley Clark moet in Oklahoma zeker eerste worden om
enig momentum te vergaren voor zijn campagne. Tot nu
toe is Clark niet goed uit de verf gekomen.
Weliswaar kreeg hij veel aandacht en geld toen hij
zich kandideerde voor de Democratische nominatie.
Maar Clarks resultaten vielen tegen. In Iowa deed
hij niet mee. In New Hamsphire eindigde hij met 13
procent op de derde plaats, op forse afstand van
Dean, die 26 procent van de stemmen kreeg.
Joe
Lieberman
De al evenmin opvallende Joe Lieberman hoopt zijn
grote doorbraak te maken in Delaware. Hoewel daar
maar weinig gedelegeerden te winnen zijn (vijftien
van de in totaal 269 die dinsdag op het spel staan),
hoopt de voormalige
running mate van
presidentskandidaat Al Gore dat zijn
Joementum
nu echt begint.
Daarop hoopte hij al in New Hampshire vorige week,
maar de vijfde plaats moet een teleurstelling
geweest zijn voor de senator uit Connecticut. Mocht
hij niet winnen in Delaware, dan zou het wel eens
gedaan kunnen zijn met de gooi van Lieberman naar
het Witte Huis.
Het campagneteam van Kerry tempert intussen de
hooggespannen verwachtingen. Een woordvoerster wees
er al op dat het nog nooit is voorgekomen dat een
kandidaat alles wint.
Voorverkiezingen
27
januari:
New Hampshire

John
Kerry heeft de tweede voorverkiezing gewonnen voor
de Democratische nominatie. De senator uit
Massachusetts kreeg rond de 39 procent van de
stemmen in New Hampshire. Kerry versterkt zijn
positie als meest gewenste Democratische kandidaat
voor de presidentsverkiezingen in november. Vorige
week won Kerry verrassend de 'caucus' in Iowa.
Howard Dean werd in New Hampshire met 26 procent
tweede. De voormalige koploper had die plek hard
nodig om te overleven. Aan het begin van het jaar
stond Dean nog op eenzame hoogte in New Hampshire.
Na zijn teleurstellende derde plaats in Iowa raakte
de voormalige gouverneur van Vermont in een vrije
val. De neergang werd nog eens versterkt door de
oerkreten die hij na de voorverkiezing in Iowa
voortbracht. Door de tweede plaats blijft Dean
kanshebber, maar de snelle verovering van de
nominatie waarop hij vorig jaar nog hoopte, is
uitgesloten.
Wesley Clark deed zijn intrede in de
nominatierace met een derde plaats met dertien
procent van de stemmen. De voormalige generaal liet
de caucus in Iowa schieten omdat hij zichzelf in de
landbouwstaat in het Midden-Westen kansloos achtte.
Clark wordt op de voet gevolgd door senator John
Edwards, die twaalf procent haalde. Edwards werd in
Iowa nog verrassend tweede.
Senator Joe Lieberman, die net als Clark niet
meedeed in Iowa, moest genoegen nemen met een vijfde
plaats. Hij kwam uit op 9 procent. De
buitenstaanders Dennis Kucinich en Al Sharpton
haalden samen nog geen 3 procent van de stemmen.
Geen
verrassing
Verrassend was de uitslag in New Hampshire niet. De
peilingen van de laatste dagen voorzagen al een
winst van Kerry en een tweede stek voor Dean. New
Hampshire staat bekend om zijn verrassingen in de
voorverkiezingen. Maar dit jaar is de verrassing
hooguit dat er geen verrassing is.
Politieke analisten menen dat de uitslag in New
Hampshire aantoont dat de Democratische kiezers
vooral een kandidaat willen die president Bush kan
verslaan. Zij achten de presidentieel ogende Kerry
daar kennelijk beter toe in staat dan de Howard
Dean.
Volgende week vinden de voorverkiezingen plaats in
zeven voornamelijk zuidelijke staten. Daarvan is
South Carolina het interessantst. In die staat
bestaat ongeveer veertig procent van het electoraat
uit zwarten. Zij zullen duidelijk maken of de
liberale kandidaten uit het noordoosten, Kerry en
Dean, aansprekend zijn. De zuidelijke kandidaten
Clark en Edwards zullen daar hun eerste winsten
moeten zien te halen.