|
Introductie
Washington D.C., hoofdstad van de Verenigde Staten
van Amerika, geografisch (sinds 1895) en bestuurlijk
(sinds 1967) samenvallend met het District of
Columbia, op de noordoostoever van de Potomac,
omgrensd door Maryland en in het zuiden en westen
door Virginia (Potomac), 174 km2, met 606.000 inw.
Functies
De stad is de zetel van de federale regering. De
dienstverlening aan de ambtenaren, de in en rond
Washington wonende militairen (werkzaam in het op de
zuidwestoever van de Potomac, in Virginia
[Arlington], gelegen Pentagon) en de employés van de
buitenlandse ambassades, enz. vormt de voornaamste
economische activiteit. Het toerisme is de tweede
pijler van de economie. De industrie speelt een
ondergeschikte rol en is deels in handen van de
overheid (drukkerijen en binderijen, enz.); de
industriële productie is sterk afgestemd op de
behoeften van de stad zelf (levensmiddelen e.d.).
Vooral sinds de Tweede Wereldoorlog is Washington
ook een centrum geworden van research-instituten die
(vnl. in opdracht van de overheid) wetenschappelijk
onderzoek doen op het gebied van kernenergie,
ruimtevaart, wapenontwikkeling en informatica. Ook
zijn er enkele particuliere research-instituten
gevestigd, zoals de Carnegie Institution of
Washington (gesticht 1902; natuurwetenschappen) en
de Brookings Institution (1927; economie en
politicologie). De stad is voorts in de loop van de
jaren het landelijk hoofdkwartier geworden van
talloze nationale (vakbonden, politieke partijen,
enz.) en internationale organisaties. Deze trek naar
Washington heeft een belangrijke stoot gegeven tot
de ontwikkeling van de sectoren bouwnijverheid (de
op twee na belangrijkste economische sector: de stad),
handel in onroerend goed, conferentiewezen en
toeristenindustrie. De stad heeft zich ten gevolge
van een en ander ook ontwikkeld tot een aanzienlijk
financieel centrum, zetel van o.a. het IMF en de
Wereldbank. Washington heeft spoorverbindingen met
de meeste grote steden van de Verenigde Staten en
beschikt over drie luchthavens in de naaste omgeving:
Washington National Airport ten zuiden van de stad,
Dulles International Airport 50 km ten westen van de
stad (beide in de staat Virginia) en
Baltimore-Washington International Airport 30 km ten
noordoosten van de stad (in de staat Maryland).
Ondergronds stadsspoorwegnet (metro).
De stad is zetel van een rooms-katholiek
aartsbisschop en er zijn verschillende
universiteiten, w.o. Georgetown University (gesticht
1795), George Washington University (1821), Howard
University (1867), Catholic University of America
(1884) en American University (1891) en voorts nog
een groot aantal andere onderwijsinstellingen. De
stad herbergt ook enkele zeer grote bibliotheken,
met als grootste de Library of Congress en voorts de
nationale archieven (officiële documenten en
correspondentie van de federale regering, o.m. de
Declaration of Independence en de Constitution). De
Folger Shakespeare Library herbergt de grootste
verzameling werken van en over de Engelse dichter
William Shakespeare. Van belang voor het culturele
leven van de stad is in de eerste plaats de
Smithsonian Institution, een instelling waaronder
o.m. ressorteren: The United States National Museum
(waarin samengebracht het Museum of Natural History
en het Museum of History and Technology), het Bureau
of American Ethnology, het National Zoological Park
en het Astrophysical Observatory (in Cambridge,
Mass.); de bibliotheek van de Smithsonian
Institution is ondergebracht in de Library of
Congress. Van de musea voor beeldende kunst moet in
de eerste plaats genoemd worden de National Gallery
of Art (waarvan de kern wordt gevormd door de
collectie van de industrieel Andrew William Mellon,
1855-1937), geopend in 1941 en in 1978 uitgebreid
met een architectonisch zeer opvallend
tentoonstellingsgebouw (door Ieoh Ming Pei). Andere
belangrijke collecties zijn de National Collection
of Fine Arts (die in 1968 een nieuw museum voor
Amerikaanse kunst uit de 18de, 19de en 20ste eeuw
opende), De Freer Gallery of Art (oosterse kunst),
de National Portrait Gallery, de Corcoran Gallery,
de Phillips Collection, het National Museum of
African Art (1987), Arthur M. Sackler Gallery (1987;
oosterse kunst), de collectie van Dumbarton Oaks en
het in 1974 geopende Hirshhorn Museum and Sculpture
Garden (19de- en 20ste-eeuwse kunst, bijeengebracht
door de in 1982 overleden miljonair J.H. Hirshhorn).
Andere belangrijke musea zijn het grote National Air
and Space Museum (1976) en het in 1993 geopende
United States Holocaust Memorial Museum. Aan de
oorlog in Vietnam herinnert het Vietnam Veterans
Memorial. Ook voor de gevallenen tijdens de oorlog
in Korea is een monument opgericht. De stad is zetel
van het National Symphony Orchestra (gesticht 1931),
de Washington Opera Society en de Washington Ballet
Society. Er zijn diverse theaters, waaronder het
Lisner Auditorium, National Theatre en het John F.
Kennedy Center for the Performing Arts (thuisbasis
van het National Symphony Orchestra; ook voor
opera-, ballet- en toneelopvoeringen).
Stadsbeeld
De stad is gebouwd op een door president George
Washington, daartoe in 1790 gemachtigd door het
Congres, uitgekozen plaats (toen behorend tot
Maryland). Majoor Pierre L'Enfant, een Frans
ingenieur, werd belast met het ontwerp, dat na zijn
ontslag (1792) met wijzigingen werd uitgevoerd. In
1800 was de stad zover gereed dat het eerste
contingent ambtenaren er zijn intrek kon nemen. De
stad is zeer ruim van aanleg, met veel parken,
plantsoenen en bomen. De ruggengraat van Washington
wordt gevormd door het middendeel van Pennsylvania
Avenue, met aan het ene (oostelijke) uiteinde het
mede door zijn koepel zeer opvallende Capitool (1793
vv.; ontwerp van Sir William Thornton), zetel van
het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, en aan het
andere uiteinde het Witte Huis (1792 vv.; ontwerp
van J. Hoban), de officiële residentie van de
president van de Verenigde Staten. Op enkele
uitzonderingen na (o.a. gebouwen van de Smithsonian
Institution en de Library of Congress) zijn ook
vrijwel alle andere openbare gebouwen in
classicistische stijl, zoals het gebouw van het
Hooggerechtshof (Supreme Court), het Washington
Monument en het Lincoln Memorial (H. Bacon,
1914-1922); tot ca. 1950 bleef het classicisme de
dominerende stijl door officiële voorschriften. De
enorme Washington National Cathedral in gotische
stijl, met de bouw waarvan in 1907 werd begonnen, is
in 1990 voltooid. In 1997 werd het monument voor
Franklin Delano Roosevelt voltooid. Opvallende
bouwwerken uit later tijd zijn het John F. Kennedy
Center (1971), het Hirshhorn Museum (1974; architect
G. Bunshaft) en de uitbreiding ( 'East Building',
1978; Ieoh Ming Pei) van de National Gallery of Art.
In de 19de eeuw werd afgeweken van het
oorspronkelijke stadsplan: spoorwegen en straten
doorkruisten kriskras de fraaie opzet. In 1901
benoemde de regering echter een commissie die
teruggreep op de plannen van de ontwerper; veel van
de oorspronkelijke schoonheid werd hersteld. Vier
bruggen verbinden Washington met de aan de overzijde
van de Potomac (in Virginia) gelegen voorstad
Arlington, waar o.m. het Pentagon (ministerie van
Defensie) en de nationale begraafplaats (Arlington
National Cemetery) zijn gelegen.
Geschiedenis
Toen de Amerikaanse republiek tot stand was
gekomen (1783), ontstond de behoefte aan een
hoofdstad die niet beheerst zou worden door een van
de staten, maar waar het federale gezag eigen
jurisdictie kon uitoefenen. Twee plaatsen, één in
het noorden bij Trenton in New Jersey en één in het
zuiden bij Georgetown aan de Potomac, leken het
geschiktst. Uiteindelijk werd de zuidelijke plaats
gekozen. Een aantal zuiderlingen beloofde nl. voor
de voor het noorden gunstige maatregelen van de
minister van Financiën, Alexander Hamilton, te
stemmen als van hun kant de noorderlingen akkoord
gingen met deze plaats voor de hoofdstad. Aldus werd
in 1790 besloten. John Adams was in 1800 de eerste
president die in de nieuwe hoofdstad kwam wonen,
Jefferson in 1801 de eerste die er geïnaugureerd
werd. In 1814 werd de stad door de Britten bezet en
alle openbare gebouwen werden verbrand, w.o. het
Witte Huis (onder leiding van Hoban zelf weer
herbouwd; gereed 1817). De stad, centrum van het
Amerikaanse politieke leven, was sedert ca. 1965 een
aantal malen het toneel van massale rellen en
protestdemonstraties, o.m. tegen het regeringsbeleid
inzake Vietnam.
|
